„Pantaleon i wizytantki”
 Ku chuci Ojczyzny, kapitanie Pantoja!

   Pikantna i groteskowa opowieść o młodym kapitanie armii peruwiańskiej, wzorowym aż do przesady żołnierzu, któremu zostaje powierzone poważne i niezwykle delikatne zadanie. Ma zorganizować lotną służbę prostytutek obsługujących stacjonujące w Amazonii oddziały wojskowe, co ma zmniejszyć liczbę gwałtów i zatargów z cywilami. Mario Vargas Llosa wykorzystuje różnorodne środki wyrazu: dokument, raport wojskowy, artykuł prasowy, zapis audycji radiowej.

Początek powieści

    „- Obudź się Panta – mówi Pochita. – Już ósma. Panta, Pantaleonku.
    - Ósma? Już? Niech to, ale mi się chce spać – ziewa Pantaleonek. – Przyszyłaś mi galon?
    - Tak jest, panie poruczniku – staje na baczność Pochita. – O, przepraszam, panie kapitanie. Póki się nie przyzwyczaję, będziesz dla mnie, kochanie, porucznikiem. Już przyszyte, wyglądają cudownie. Ale wstawaj, wstawaj, masz się stawić o?
    - Tak, tak, o dziewiątej – namydla się Pantaleonek. – Gdzie nas wyślą Pocha? Podaj mi proszę, ręcznik. Gdzie sobie kotek życzy?
    - Tu, do Limy - patrzy na szare niebo, dachy, samochody, przechodniów Pochita. - Ojej, w głowie mi się kręci: Lima, Lima, Lima.
   - O Limie nie ma co nawet marzyć, też pomysł - przegląda się w lustrze, wiąże krawat Panta - Mógłbym mówić o szczęściu, gdyby to było przynajmniej takie miasto jak Trujillo albo Tacna.
   - Ale śmieszna wiadomość w „El Comercio” - stroi grymasy Pochita. - W Leticia jakiś facet ukrzyżował się, żeby ogłosić koniec świata. Wsadzono go do czubków, ale ludzie wyciągnęli go stamtąd siłą, bo myślą, że to święty. Leticia to w Amazonii kolumbijskiej, tak?
   - Do twarzy ci w mundurze kapitana, synku - stawia na stole marmoladę, pieczywo i mleko pani Leonor.
   - Teraz kolumbijska, przedtem była peruwiań­ska, zabrali ją nam - smaruje grzankę masłem Panta.
   - Dolej mi jeszcze trochę kawy, mamo. (...)"

    Przekład: Carlos Marrodán Casas

Bohaterowie

    Pantaleon Pantoja
    Niezwykle sumienny, precyzyjny i skuteczny kapitan w peruwiańskiej armii. Wzorowy intendent.
    „(…) Czarno na białym: nie pije, nie pali i nie ugania się za spódniczkami.
    - Oficer bez nałogów – dziwi się generał Victoria. – No to mamy swojego człowieka, który obok świętej Róży i świętego Marcina z Porres może w raju reprezentować wojsko. (…) W Chiclayo zostawiliście po sobie wspaniałe wspomnienia – kartkuje jakieś sprawozdanie generał Vicoria. – Pułkownik Montes chciał was zatrzymać za wszelką cenę. Zdaje się, że dzięki wam w koszarach wszystko chodziło jak w zegarku.” (rozdział I)

    POCHITA
    Żona Pantaleona

    PANI LEONOR
    Matka Pantaleona

    WALECZNY
    Autor popularnego programu w radiu Amazonas „Głos Walecznego”.
   "- We własnej osobie, oto ma pan przed sobą sławny Głos Walecznego - podnosi głos, ściska niewidzialny mikrofon, deklamuje Waleczny - postrach skorumpowanych władz, bicz na sprzedajnych sędziów, miecz sprawiedliwości, głos, który wsłuchuje się, gromadzi i rozpowszechnia na falach eteru tętno życia społeczeństwa Amazonii Peruwiańskiej."

Hymn Wizytantek (fragment)

        Siłom Lądowym Służ Służ Służ
        Z całym oddaniem w puszczę rusz
        Trzeba przychylić nieba
        Naszemu wojsku więc mu śmiało służ

        Wszystkim sierżantom szczęście daj
        Szpula w rytm marsza nawijaj
        Służyć by żołnierzykom
        Po ciężkiej pracy kwitł wciąż miesiąc maj

        Więc radośnie do żołnierzyków leć
        Niech Ciuciumama prowadzi cię
        Ciupelek i Chińczyk też tu są
        Choć dobrze wiemy co dać żołnierzom (…)

    Słowa Hymnu napisane zostały przez same Wizytantki dla uczczenia pierwszej rocznicy działalności ich Służby (4 lipiec 1957 roku). Hymn śpiewa się do melodii „Most na rzece Kwai”. Tekst wywołał oburzenie wśród żołnierzy Marynarki Wojennej, których ani razu w nim nie wspomniano. Po interwencji kontradmirała Pedro G. Carillo, dowódcy Amazońskiej Flotylli Rzecznej, został odpowiednio zmieniony, a Pantaleon otrzymał naganę za „niewybaczalny brak taktu”.

  Tytuł oryginalny: Pantaleón y las visitadoras
  Rok wydania: 1973
  Dedykacja: Dla Jose Maria Gutierrez
  Motto: Są ludzie, których jedynym zadaniem jest służyć innym za pośredników; przechodzi się po nich jak po mostach i idzie się dalej. Flaubert "Szkoła uczuć"
  Pierwsze wydanie polskie: Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1976, nakład 20 tys. egz., cena ok. 40 zł;
  Trzecie polskie wydanie: PIW Warszawa 1991, nakład 20 tys. egz. ISBN 83-06-02192-4 (seria Współczesna Proza Światowa)
  Czwarte polskie wydanie: Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2002, stron 301.
  Kolejne polskie wydanie: Znak, Kraków 2007, stron 324, twarda oprawa, format 140 x 205 mm, ISBN: 978-83-240-0869-8, opracowanie graficzne Katarzyna Borkowska.